Veelgestelde vragen over de campagne

Waarom deze campagne?

HHNK vindt schadelijke stoffen uit huisdier- en tuinproducten terug in metingen van het oppervlaktewater. Veel mensen weten niet dat deze stoffen vanuit huis en via huisdieren in het milieu en het water terecht kunnen komen. Met deze campagne vergroten we de bewustwording en het bewust toepassen van bijvoorbeeld antivlooienmiddelen.

In hoeveel woningen zijn er stoffen teruggevonden in het stof- en haarmonster?

In totaal vinden we in 46 van de 48 woningen stoffen terug die in vlooien- en tekenmiddelen zitten. In twee woningen, waarvan één behoort tot de controlegroep en één tot de groep met behandelde huisdieren, vinden we geen stoffen terug in het stof- en harenmonster.

Welke stoffen zijn het meest aangetroffen?

De vijf meest teruggevonden stoffen binnenshuis zijn imidacloprid, fipronil, dinotefuran, pyriproxyfen en selamectine. Deze stoffen komen veel voor in vlooien- en tekenmiddelen. Imidacloprid en fipronil zijn in de Europese Unie jaren geleden verboden in de landbouw omdat deze te schadelijk zijn voor mens en milieu.

HHNK ziet dat imidacloprid nog steeds voorkomt in het oppervlaktewater. Dit onderzoek laat zien dat het gebruik van deze stof bij huisdieren mogelijk een verklaring is voor de blijvende aanwezigheid ervan in het water. Tegelijkertijd is meer onderzoek nodig om de exacte bijdrage beter in beeld te krijgen.

Zijn de teruggevonden stoffen schadelijk voor het water?

Van verschillende werkzame stoffen is bekend dat ze schadelijk kunnen zijn voor insecten en waterorganismen. Imidacloprid is daarvan een bekend voorbeeld. Deze stof is vanwege de effecten op insecten al langer onderwerp van maatschappelijke discussie.

Waarom is dit onderzoek van belang voor HHNK?

Uit eerdere studies bleek dat diergeneesmiddelen via haren, uitspoeling van de vacht en zwemmen van behandelde dieren in het oppervlaktewater terecht kunnen komen. Dit onderzoek laat zien dat dergelijke stoffen in woningen wijdverspreid aanwezig zijn en daarmee een bron kunnen zijn voor verdere verspreiding naar het milieu.

Toont het onderzoek aan dat antivlooienmiddelen een bron zijn van gifstoffen in het water in Heemskerk en Uitgeest?

Dit onderzoek moet vanwege de omvang en aanmeld-/selectieprocedure gezien worden als een verkennend onderzoek. Hoewel dit onderzoek niet representatief is voor alle huishoudens in het projectgebied, toont het wel aan dat de stoffen die worden gebruikt in diergeneesmiddelen, teruggevonden worden in de leefomgeving van de huisdieren in het onderzoek. Daarmee vormt het een indicatie dat de stoffen in de omgeving en het oppervlaktewater terecht kunnen komen.

Wat kan ik als huisdiereigenaar zelf doen?

Zie de pagina Vier tips voor schoner water. Doe je mee?

Wat doet HHNK samen met andere partijen om de waterkwaliteit in Heemskerk en Uitgeest te verbeteren?

Het onderzoek en de campagne zijn onderdeel van de pilot in de polder Uitgeester- en Heemskerkerbroek met als doel het verbeteren van de waterkwaliteit. In februari 2023 hebben HHNK, gemeente Heemskerk en Uitgeest, provincie Noord-Holland, de KAVB, LTO, Glastuinbouw Nederland, Landschap Noord-Holland en PWN een intentieovereenkomst ondertekend om samen te werken aan schoon oppervlaktewater in de polder Uitgeester en Heemskerkerbroek. Dit leidde tot een pakket aan maatregelen die deels zijn uitgevoerd of in uitvoer zijn. Zo is er onlangs een waterberging met zuiverende functie gerealiseerd in het Heemskerkerduin. Ook zijn er vergaande plannen voor een ecologische verbindingszone van Heemskerk richting Uitgeest en voor de herontwikkeling van een park met meer verbinding en waterbeleving in het centrum van Heemskerk. Daarnaast neemt de agrarische sector stappen om binnen het eigen bedrijfsproces maatregelen te nemen om de emissie van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen te beperken. Tot slot zijn agrariërs en terreinbeheerders aan de slag gegaan met hun slootonderhoud, om meer ruimte te bieden voor de ontwikkeling van ecologie binnen het watersysteem. Zie voor meer informatie de pagina Pilot Uitgeester- en Heemskerkerbroek.