Rivierkreeften

In Nederland leven steeds meer Amerikaanse rivierkreeften. In ons beheergebied zijn dat vier soorten: de gevlekte, gestreepte, geknobbelde en de rode Amerikaanse rivierkreeft. De Amerikaanse rivierkreeft is een invasieve exoot. Dat betekent dat hij van nature niet in Nederland voorkomt maar hier wel goed kan leven. De kreeften planten zich snel voort. Ook hebben ze in onze wateren bijna geen natuurlijke vijanden. Daardoor nemen de aantallen snel toe. 

Schade 

Rode Amerikaanse rivierkreeften graven holletjes en tunnels in waterbodems en oevers. Soms graven ze ook een stukje in een dijk. Door hun graafwerk kunnen oevers afbrokkelen of verzakken. Ook eten de rivierkreeften waterplanten of knippen ze stuk. Dan komt er slib van de bodem in het water waardoor er minder zonlicht in het water komt en algen meer kans krijgen om zich te ontwikkelen. Voor de andere en nieuwe waterplanten is het dan moeilijker om te groeien. Dat gaat uiteindelijk ten koste van de biodiversiteit. 

Bestrijding of beheersing? 

HHNK bestrijdt de rivierkreeften op dit moment niet. Het bestrijden en beheersen van Amerikaanse rivierkreeften is de verantwoordelijkheid van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Een effectieve bestrijding vraagt vooral landelijke regie, wettelijke bevoegdheid én structurele financiering. De waterschappen willen dat het ministerie overgaat tot het actief afvangen van deze invasieve exoten. Zo kan de explosief gegroeide populatie worden teruggebracht tot een beheersbare omvang, vooral op plekken waar ze veel overlast veroorzaken.  

HHNK blijft de verschillende onderzoeken en pilots naar een succesvolle aanpak volgen. De oplossing is echter nog niet gevonden. Steeds meer inheemse soorten als blauwe reiger, fuut, baars en snoekbaars eten de kreeften. Dat lijkt niet genoeg te helpen om de aantallen te verminderen.  

Wat doet HHNK? 

In 2025 is HHNK gestart met monitoring om de verspreiding en dichtheden van de Amerikaanse rivierkreeften beter in kaart te brengen. Ons hele beheergebied wordt in een periode van drie jaar (2025 t/m 2027) gemonitord. We monitoren volgens de landelijke methodiek op de locaties waar wij ook plantenopnames doen, zowel binnen KRW-waterlichamen als daarbuiten. 

In 2025 varieerde het aantal kreeften op de verschillende meetpunten tussen 1 en 88 stuks, behalve op locaties waar geen kreeften zijn aangetroffen. Gemiddeld zijn er 13 kreeften per meetpunt aangetroffen. Over het algemeen treffen we op de sterk brakke locaties (nog) geen Amerikaanse rivierkreeften aan. 

Naast rivierkreeften komen binnen het beheergebied van HHNK meerdere (invasieve) exoten voor. De afgelopen jaren ervaren wij een toename hiervan. Zie de pagina Invasieve exoten.

Vangen

Rivierkreeften mag je niet zomaar vangen. Op dit moment (2021) mogen alleen beroepsvissers met een speciale toestemming de uitheemse soorten vangen met fuiken of kreeftenkorven en verkopen. Sportvissers mogen alleen met een hengel op rivierkreeften vissen. Alleen als de hengelsportvereniging het volledig visrecht heeft mogen ze ook meegenomen worden. Gebruik daarvoor een goed afsluitbare emmer zodat de dieren niet onbedoeld verspreid worden. Het is verboden om de rivierkreeften in ander water uit te zetten, dan waar ze gevangen zijn. Rivierkreeften leggen honderden eitjes per keer, dus het verplaatsen van één kreeft kan al voor een nieuwe populatie zorgen. 

Melding doen

Als u ergens rivierkreeften heeft gezien, dan kunt u dit doorgeven via de website Waarneming.nl. Graag met een duidelijke foto zodat te zien is om welke soort het gaat.

Meer informatie

Bent u benieuwd welke soort u gezien heeft? Kijk bijvoorbeeld eens op de zoekkaart van Stichting EIS of de uitgebreidere soortzoeker van Naturalis. 

Meer informatie over rivierkreeften kunt u vinden op de websites van het Kennisplatform Rivierkreeft, Stichting EIS, STOWA (Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer) of de Provincie Noord-Holland.