Stap binnen in het waterverleden tijdens Open Monumentendag
Wat hebben molens, gemalen en dijken ons te vertellen? Tijdens Open Monumentendag op zaterdag 12 en zondag 13 september 2026 openen we de deuren van diverse molens en gemalen in ons beheergebied. Tijdens deze dagen krijgt iedereen de kans om kennis te maken met het rijke watererfgoed van Noord-Holland of je nou een geschiedenisfanaat bent of op zoek bent naar een leuk dagje uit.
Ontdek hoe waterbeheer in Noord-Holland zich door de tijd heen heeft ontwikkeld. Tijdens Open Monumentendag openen bijzondere waterwerken hun deuren en vertellen zij het verhaal van vroeger én nu. Van monumentale molens tot nog altijd functionerende gemalen: iedere locatie biedt een unieke blik achter de schermen.
De toegang is gratis en iedereen is van harte welkom. De meeste molens en gemalen zijn geopend van 11.00 uur tot 16.00 uur. Let op: bij de locaties zijn geen toiletvoorzieningen aanwezig.
Noorderpolderhuis
Op zondag 13 september opent het historische Noorderpolderhuis in Schermerhorn zijn deuren voor bezoekers. Dit bijzondere rijksmonument was eeuwenlang het bestuurscentrum van de Schermer en vertelt het verhaal van het waterbeheer in de droogmakerij. Oorspronkelijk diende het gebouw als woning van de molentimmerbaas die verantwoordelijk was voor het onderhoud van de vele molens in de polder. Later groeide het uit tot een iconisch waterschapshuis.
Bezoekers kunnen een kijkje nemen in het sfeervolle gebouw met zijn rijke interieur én in de naastgelegen timmerschuur. Daar bevindt zich een bijzondere trekpleister: een monumentale kegelbaan, die wordt beschouwd als een van de oudste kegelbanen van Nederland.
Gemaal Lely
Op zaterdag 12 september opent Gemaal Lely in Wieringerwerf exclusief zijn deuren tijdens Open Monumentendag. Tijdens een rondleiding krijgen bezoekers een unieke kans om een kijkje te nemen achter de schermen van dit indrukwekkende monument, dat al bijna een eeuw een belangrijke rol speelt in het waterbeheer van de Wieringermeer.
Let op: aanmelden voor Gemaal Lely verplicht
Gemaal Lely is tijdens Open Monumentendag uitsluitend toegankelijk voor bezoekers die zich vooraf hebben aangemeld. Deelname is gratis, maar het aantal plaatsen per rondleiding is beperkt.
Stoommachinemuseum
Op zaterdag 12 september is het Nederlands Stoommachinemuseum in Medemblik gratis toegankelijk voor bezoekers. Het museum is gevestigd in het voormalige stoomgemaal Vier Noorder Koggen, één van de oudste nog intacte stoomgemalen van Nederland. Hier ontdek je hoe stoomkracht vroeger werd ingezet om polders droog te houden en het waterpeil te beheersen.
Tijdens Open Monumentendag komt het verleden letterlijk tot leven: de machines draaien en laten zien hoe het gemaal ruim een eeuw lang een belangrijke rol speelde in het waterbeheer van Noord-Holland. Een uniek bezoek voor iedereen die geïnteresseerd is in techniek, geschiedenis en watererfgoed.
