Q&A persleidingbreuk Amsterdam-Noord

Door de lozing van afvalwater zijn vervuilde deeltjes en bodemmateriaal zichtbaar geworden. Daarnaast kunnen door zuurstoftekort en natuurlijke afbraakprocessen donkere vlokken ontstaan. Op veel locaties trekken deze verschijnselen inmiddels weg. Op sommige plekken komen door gasvorming veenbrokjes bovendrijven. 

Ziet u grijs water, drijvende vlokken of andere opvallende verschijnselen in het water? Blijf dit dan melden, zodat wij de situatie kunnen blijven monitoren. Het is daarbij belangrijk dat u de locatie zo nauwkeurig mogelijk doorgeeft. Meldingen kunnen binnen kantoortijden (08.00 - 17.00 uur) worden doorgegeven via 072 - 582 82 82 en buiten kantoortijden via 0800 - 1430. 

Door de lozing van rioolwater zijn extra voedingsstoffen in het water terechtgekomen. Hierdoor komen allerlei natuurlijke processen in het water op gang. Bij deze processen kan onder andere een gas ontstaan dat ruikt naar rotte eieren. Deze geur kan daardoor tijdelijk in het gebied merkbaar zijn. 

De vissterfte is veroorzaakt door zuurstoftekort. Dat ontstond door een combinatie van warm weer, van nature al lage zuurstofwaarden in het watersysteem en de grote hoeveelheid voedingsstoffen uit het afvalwater. Hierdoor gebruikten micro-organismen vrijwel alle beschikbare zuurstof in het water.

Op dit moment zijn geen nieuwe meldingen ontvangen van dode vissen of vissen in nood. De situatie wordt wel actief gemonitord. Ziet u dode vissen of vissen die happen naar lucht aan de wateroppervlakte, bel ons binnen kantoortijden (8:00-17:00 uur) op 072 - 582 82 82 en buiten kantoortijden op 0800 - 1430. Geef dan de specifieke locatie door waar u deze vissen gezien heeft.

Het ruimen van de dode vissen is woensdag 2 september gezamenlijk door HHNK en Waternet opgepakt. In de dagen daarvoor was de omvang van de vervuiling nog niet volledig duidelijk. Door de meldingen van dode vis en de metingen werd maandag 31 augustus en dinsdag 1 september duidelijk dat de situatie ernstiger en omvangrijker was dan aanvankelijk werd aangenomen. 

Achteraf bezien had het ruimen van de dode vissen eerder kunnen worden opgepakt. In eerste instantie werd verwacht dat het afvalwater door de hevige regenval sterk verdund zou zijn en dat de gevolgen beperkt zouden blijven. Later bleek de omvang van de vervuiling groter dan gedacht. Dit punt wordt meegenomen in de evaluatie.

Daar zijn geen exacte cijfers van beschikbaar. De inzet was gericht op het zo snel mogelijk verwijderen van dode vissen en beperken van verdere negatieve effecten op het watersysteem.

Door de persleidingbreuk is rioolwater in het oppervlaktewater terechtgekomen. Daarom geldt het advies om geen gebruik te maken van het oppervlaktewater in het getroffen gebied.

Het is altijd verstandig te kijken welk advies er geldt voor een zwemwaterlocatie. De provincie zorgt voor de veiligheid van het zwemwater en kan op grond van de ontvangen waterkwaliteitsgegevens een negatief zwemadvies of zwemverbod afgeven voor de officiële zwemwaterlocaties in open water.  Kijk hiervoor op www.zwemwater.nl  

Neem hiervoor contact op met de GGD. 

Dan gelden de gebruikelijke hygiënemaatregelen: spoel huid of materialen af met schoon water en zeep en let op eventuele gezondheidsklachten. Neem bij gezondheidsklachten contact op met een huisarts.

Het advies blijft van kracht totdat uit metingen blijkt dat de waterkwaliteit voldoende is hersteld. Zodra daar meer duidelijkheid over is, wordt dat gepubliceerd via www.hhnk.nl/persleidingbreuk.  

Het plaatsen van waarschuwingsborden wordt onderzocht in samenspraak met de GGD.

Oppervlaktewater brengt risico's met zich mee. De kwaliteit kan snel veranderen door warm weer (denk aan blauwalgen of bacteriën) of door lozingen. HHNK en de Unie van Waterschappen ontraden in algemeenheid het gebruik van ongezuiverd oppervlaktewater als watervoorziening voor dieren, omdat de waterkwaliteit over het algemeen helaas matig is. De introductie van grote hoeveelheden stedelijk afvalwater in een watersysteem, zoals door deze persleidingbreuk, versterken dit advies.

Als uw dier klachten heeft adviseren wij u om een dierenarts te raadplegen.

Oppervlaktewater brengt risico's met zich mee. De kwaliteit kan snel veranderen door warm weer (denk aan blauwalgen of bacteriën) of door lozingen. HHNK en de Unie van Waterschappen ontraden in algemeenheid het gebruik van ongezuiverd oppervlaktewater als watervoorziening voor dieren, omdat de waterkwaliteit over het algemeen helaas matig is. De introductie van grote hoeveelheden stedelijk afvalwater in een watersysteem, zoals door deze persleidingbreuk, versterken dit advies.

Wij begrijpen zeer goed dat er informatie op lokaal niveau gevraagd wordt. De resultaten van de bemonstering worden geanalyseerd, maar de beoordeling of er beperkingen zijn voor veedrenking vragen we aan GD-Diergezondheid, een Nederlands bedrijf gevestigd in Deventer dat zich inzet voor de gezondheid van landbouwdieren en gezelschapsdieren. Deze tip hebben wij overgenomen vanuit de reacties tijdens de bewonersavond van 10 september.

Oppervlaktewater kan van nature verontreinigingen bevatten en kan dus risico's met zich meebrengen. De waterkwaliteit kan variëren door bijvoorbeeld weersomstandigheden, afstromend water, bacteriën, algen of andere verontreinigingen. Daarom adviseren wij in algemene zin terughoudend te zijn met het gebruik van ongezuiverd oppervlaktewater voor beregening.

Door de persleidingbreuk is daarnaast een grote hoeveelheid stedelijk afvalwater in het watersysteem terechtgekomen. Daarom wordt afgeraden oppervlaktewater uit het getroffen gebied te gebruiken.

Volgens de GGD kunnen voedselproducten die met vervuild oppervlaktewater zijn besproeid besmet zijn geraakt. Het advies is om groenten en fruit goed te wassen, waar mogelijk te schillen en goed te verhitten voordat ze worden gegeten. Dit zijn algemene hygiënemaatregelen die ook gelden bij regulier gebruik van oppervlaktewater, omdat oppervlaktewater van nature verontreinigingen kan bevatten. 

Regenwater is het allerbeste, dit raden wij dan ook altijd aan. 

Nee, het advies op dit moment is om sloten in het getroffen gebied niet te baggeren. Dat geldt ook voor het schonen van de sloot. Eerst moet duidelijk worden of en in welke mate sprake is van verontreiniging van de waterbodem als gevolg van de persleidingbreuk. De onderzoeken hiernaar lopen nog. Naar verwachting ontstaat hierover eind september meer duidelijkheid.

Zolang die duidelijkheid ontbreekt, adviseren wij om geen baggerwerkzaamheden uit te voeren in het getroffen gebied. Zodra de onderzoeksresultaten beschikbaar zijn en het advies wordt aangepast, communiceren wij daarover via hhnk.nl/persleidingbreuk.

Ja. Maaien en het schonen van sloten door baggerwerkzaamheden zijn verschillende werkzaamheden. Maaien kan doorgaan. Voor het schonen van sloten geldt op dit moment het advies om daarmee te wachten totdat meer duidelijkheid bestaat over eventuele verontreiniging van de waterbodem. 

Nee, het advies is om sloten in het getroffen gebied niet te schonen. Eerst moet er duidelijkheid zijn over de eventuele verontreiniging in de bodem. We verwachten hierover eind september duidelijkheid te kunnen geven. Voor de schouw wordt er uitstel verleend. De brief over de najaarsschouw kunt u op dit moment negeren. Wanneer bovenstaande advies wordt opgeheven informeren wij hierover via www.hhnk.nl/persleidingbreuk.  

Er is direct een omleidingsroute ingericht voor de afvoer van afvalwater. Daarnaast zijn er onder andere beluchters geplaatst, pompen ingezet om schoner water aan te voeren, vervuild water afgevoerd, dode vissen verwijderd en aanvullende waterkwaliteitsmetingen uitgevoerd.

Om het zuurstofgehalte in het water te verhogen zijn op meerdere strategische locaties beluchtingspompen geplaatst. Daarnaast worden extra pompen ingezet om schoner water aan te voeren en vervuild water verder te verdunnen. 

De piekvervuiling is via gemaal Kadoelen afgevoerd. Nu wordt het water afgevoerd via gemaal Kadoelen naar het Noordzeekanaal of via gemaal de Poel naar het Markermeer. 

Nee. Waternet werkt aan het herstel. De verwachting is dat dit minimaal twee weken duurt. 

Het herstel van een persleiding van deze omvang is technisch complex. Waternet werkt dag en nacht aan het herstel. Tegelijkertijd moet de afvoer van afvalwater gegarandeerd blijven via een tijdelijke omleidingsroute. Daarom duurt het herstel naar verwachting minimaal twee weken. 

Rondom de persleiding is op dit moment geen gevaar voor de omgeving. 

Voor veranderingen in de weersomstandigheden zijn verschillende scenario's uitgewerkt. De betrokken organisaties volgen de situatie nauwlettend en nemen waar nodig aanvullende maatregelen. 

Op de vaste meetpunten in het gebied wordt al jarenlang de waterkwaliteit gemonitord. Op bijgaande kaart zijn die meetpunten te zien. Vanwege de leidingbreuk worden op deze vaste meetpunten in het gebied monsters genomen om te zien wat de impact van de leidingbreuk is. Daarmee kunnen we de huidige situatie niet alleen beoordelen, maar deze ook vergelijken met de eerdere meetgegevens van het gebied.

Zodra de metingen compleet binnen zijn en geanalyseerd zijn worden de resultaten openbaar gemaakt. 

De aanvullende bemonsteringen zijn gestart op 7 september 2026. Eerste resultaten worden verwacht in de week van 21 tot en met 25 september 2026.

Wij blijven meten tot de zuurstofmetingen stabiel en op het juiste niveau zijn.

De bemonstering wordt gedaan door een geaccrediteerd laboratorium die bekend is met waterbodem en oppervlaktewater.

Ja, ecologische effecten maken onderdeel uit van de monitoring. Een ecoloog is betrokken bij het onderzoek. Het is nog te vroeg om conclusies te trekken.

Waterkwaliteitsonderzoek moet inzicht geven in de aanwezigheid van stoffen die via stedelijk afvalwater in het watersysteem terecht zijn gekomen. De definitieve resultaten zijn nog niet beschikbaar.

Er is opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de kwaliteit van de waterbodem. Daarnaast worden op bestaande KRW-meetpunten monsters genomen om de gevolgen van de persleidingbreuk voor de waterkwaliteit en de waterbodem te beoordelen. De resultaten worden gebruikt om eventuele gevolgen in beeld te brengen en te bepalen of aanvullende maatregelen nodig zijn.

Dat is op dit moment nog niet bekend. Er is opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de kwaliteit van de waterbodem. De bemonstering vindt met name plaats in de omgeving van de persleidingbreuk en wordt uitgevoerd door een extern bureau.
 

Als uit het onderzoek blijkt dat sprake is van verontreiniging van de waterbodem als gevolg van de persleidingbreuk, zal HHNK de veroorzaker, in dit geval Waternet, aanspreken om de verontreiniging op te ruimen. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt bepaald welke maatregelen nodig zij.

De oorzaak is nog niet bekend. Waternet voert onderzoek uit naar het ontstaan van de leidingbreuk. De resultaten worden later openbaar gemaakt.

Dit maakt onderdeel uit van de evaluatie. Waternet onderzoekt of de leiding sneller afgesloten had kunnen worden en welke lessen voor de toekomst kunnen worden getrokken.

De verspreiding van het vervuilde water is veroorzaakt door een combinatie van factoren. Na de persleidingbreuk kwam een grote hoeveelheid afvalwater in een uitgestrekt en complex watersysteem terecht, waarin waterhoogtes, stromingsrichtingen en afvoermogelijkheden per gebied verschillen. 

In eerste instantie is ervoor gekozen het vervuilde water via gemaal Kadoelen af te voeren richting het Noordzeekanaal. De wind was hiervoor gunstig. Het gemaal bij Kadoelen is aangezet en het gemaal De Poel is uitgezet. Op dat moment was de verwachting dat het afvalwater door de forse neerslag sterk was verdund en dat de gevolgen voor het watersysteem beperkt zouden blijven. Bovendien is afdammen met een dergelijke hoeveelheid vervuild oppervlakte water niet haalbaar en was het water al verder in het stelsel doorgedrongen.

In de dagen daarna ontwikkelde de situatie zich verder. De wind draaide en nam in kracht toe. Afvoeren via Kadoelen was toen niet meer mogelijk. De keuze is gemaakt om toen via De Poel af te voeren. Bij Kadoelen hebben we water ingelaten. Er viel veel regen. Daardoor werd het vervuilde water wel verder verdund. 

Ja. We willen extern onderzoek laten doen naar de manier waarop Waternet en HHNK zijn omgegaan met de leidingbreuk. Dat onderzoek wordt opgestart als we de fase van het treffen van maatregelen en herstel achter de rug hebben. Naar verwachting is dat in november. De onderzoeksopdracht wordt we in overleg met de klankbordgroep vormgegeven.

Dat is onderdeel van het onderzoek en de evaluatie. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de oorzaak van de leidingbreuk, de detectie van incidenten en het handelen tijdens de calamiteit.

Ja. De resultaten van de evaluatie worden gedeeld via www.hhnk.nl/persleidingbreuk. 

Ja. Er wordt een klankbordgroep gestart met bewoners en betrokkenen uit het gebied om kennis uit het gebied te benutten en mee te denken over herstel, monitoring en vervolgstappen. Er is inmiddels een uitnodiging verstuurd aan de klankbordgroep voor een eerste bijeenkomst.