Persleidingbreuk

Update liveblog: 5 oktober

Resultaten watermetingen

Op 1 oktober zijn de resultaten van de metingen van het oppervlaktewater besproken met de klankbordgroep. Het beeld op 30 september oogt gunstiger dan op 24 september; vooral de afname van chloride, sulfaat en bacteriologische belasting springt eruit. Wij verwachten de komende week aan te kunnen geven of het advies om geen gebruik te maken van het oppervlaktewater bijgesteld kan worden.

Belangrijkste bevindingen:

• Geen opvallende waardes voor de chemische parameters. Er zijn normoverschrijdingen maar die komen overeen met eerdere metingen in het gebied.
• De concentraties E. coli blijven afnemen en liggen op de meeste locaties ruim onder de zwemwaternorm.
• De eerder verhoogde chlorideconcentraties bij in Landsmeer, Amsterdam (Landsmeerdijk) en Broekervaart nemen af, wat wijst op verdunning of herstel van de watersituatie.
• Het lage zuurstofgehalte in meetpunt Zunderdorp is gestegen van 3,2 naar 4,7 mg/l; Ook meetpunt Broek in Waterland (maaltocht N247) laat een lichte verbetering zien. Op meerdere locaties blijft het zuurstofgehalte echter rond of net onder de gewenste 5 mg/l.
• De sulfaatconcentratie op meetpunt Broek in Waterland (maaltocht N247) is afgenomen van 630 naar 440 mg/l, maar blijft hoger dan op de overige locaties. Dit kan een gevolg zijn van een dip in het zuurstofgehalte, maar is mogelijk van nature al aanwezig.

Advies GD Diergezondheid

HHNK heeft de meetgegevens gedeeld met GD Diergezondheid en hen om advies gevraagd. Hun reactie luidt: “We concluderen dat er chemisch gezien geen significante toxicologisch risico is op acute of chronische vergiftiging bij rundvee dat dit water drinkt. De gemeten concentraties van metalen en PAK’s zijn zo laag dat residuen in melk of vlees naar verwachting ruim onder markt‑ en veiligheidslimieten blijven. Er waren echter incidenteel (te) hoge sulfaatwaarden (tot 630 mg/L) en op meerdere punten hoge E. Coli gehalten. Deze resultaten zijn niet onverwacht of ongewoon voor oppervlaktewater in dit gebied. Het risico is niet hoog, maar standaardadvies van GD zou zijn om schonere waterbronnen te gebruiken.”

Beluchtingspompen

De beluchtingspomp van de Waterlandspleinbuurt is verwijderd. Er staat nog wel een beluchtingspomp bij tuinpark De Molen. Daar willen we het zuurstofgehalte van het water verder verhogen.

Tuinparken

De aanvullende bemonstering van de volkstuincomplexen laat lokaal verhoogde ammonium-, stikstof- en fosfaatgehalten zien. Dit beeld wijst op voedselrijke en zuurstofarme omstandigheden, passend bij te veel voedingsstoffen in het water en afbraak van organisch materiaal. Vanwege de lage zuurstofmetingen worden nog extra metingen gedaan bij de volkstuincomplexen. Daarnaast wordt met name bij tuinpark De Molen de komende week beoordeeld of er extra maatregelen nodig zijn. Dit park staat namelijk in open verbinding met de omliggende watergangen.  

Update liveblog: 25 september

Extra waarschuwingsborden geplaatst

Afgelopen week zijn er, op aanbeveling van de Centrale Dorpenraad, vier extra waarschuwingsborden geplaatst bij de uitvalswegen van Landelijk Noord. 

Verslag bewonersavond 10 september

Onderaan deze pagina is het verslag van de bewonersavond toegevoegd. Op 18 september was het eerste overleg met de klankbordgroep. Het verslag daarvan is gedeeld met de leden van de klankbordgroep. 

Antwoorden op bestuurlijke vragen gepubliceerd

Naar aanleiding van de persleidingbreuk in Amsterdam-Noord zijn er bestuurlijke vragen gesteld aan HHNK. De vragen en antwoorden zijn gepubliceerd op: Schriftelijke vragen - iBabs Publieksportaal. 

Update liveblog: 23 september

Metingen waterkwaliteit tuinparken

Het laboratorium heeft de opdracht gekregen om de waterkwaliteit te meten in vijf tuinparken. De volgende locaties worden op vrijdag 25 september bemonsterd: Tuinpark de Molen, Tuingroep Wijkergouw, Volkstuinpark Rust en Vreugd, Tuinpark Tuinwijck en Tuinpark Kweeklust. Het gaat om bemonstering van veldparameters (temperatuur, zuurstof, zuurtegraad, zicht, en geleidbaarheid), nutriënten (o.a. fosfaat en stikstof), de bacterie E. coli, zware metalen, PAK’s (stoffen die vrijkomen bij onvolledige verbranding) en PFAS.

Uitstel voor najaarsschouw in getroffen gebied

Voor agrariërs, perceeleigenaren en bewoners die een brief hebben ontvangen over de najaarsschouw geldt dat zij hun sloten op dit moment nog niet hoeven te schonen. Voor de schouw wordt er uitstel verleend. Hierover ontvangen de betreffende adressen een brief. Zodra de onderzoeksresultaten beschikbaar zijn en er meer duidelijkheid is over eventuele gevolgen voor de waterbodem, informeren wij hierover via een brief.

Metingen met droneboot 

Vandaag en morgen worden er metingen uitgevoerd met een droneboot. Dit onbemande voertuig meet de temperatuur, het elektrisch geleidingsvermogen, de zuurstof, de zuurtegraad en de diepte van de watergangen. Dat doen we om een goed beeld te krijgen van het hele gebied, niet alleen van de vaste KRW-meetpunten.

Update liveblog: 21 september 

Positieve ontwikkeling waterkwaliteit, duidelijkheid over waterbodem volgt 

De situatie in het gebied dat is getroffen door de persleidingbreuk in Amsterdam-Noord blijft zich voorzichtig positief ontwikkelen. Uit metingen blijkt dat de zuurstofwaarden in het oppervlaktewater op meerdere locaties zijn hersteld en er zijn geen nieuwe meldingen van vissterfte ontvangen. Tegelijkertijd blijven er verschillen zichtbaar tussen locaties binnen het getroffen gebied. Daarom blijven we de waterkwaliteit nauwlettend volgen.  

Onderzoek naar waterbodem loopt door

Naast de bestaande metingen naar de waterkwaliteit wordt ook onderzoek gedaan naar de waterbodem. Daarbij wordt onderzocht of en in welke mate verontreinigingen als gevolg van de persleidingbreuk in de bodem van sloten en watergangen zijn terechtgekomen.  

In afwachting van de onderzoeksresultaten blijft het advies gelden om geen gebruik te maken van het oppervlaktewater in het getroffen gebied. Oppervlaktewater kan van nature verontreinigingen bevatten en de waterkwaliteit kan variëren door bijvoorbeeld weersomstandigheden, bacteriën, algen of afstromend water. Daarom adviseren we in algemene zin terughoudend te zijn met het gebruik van ongezuiverd oppervlaktewater. Door de persleidingbreuk is daarnaast een grote hoeveelheid stedelijk afvalwater in het watersysteem terechtgekomen. Om die reden blijft het advies van kracht om het oppervlaktewater in het getroffen gebied voorlopig niet te gebruiken voor bijvoorbeeld beregening, recreatie of als drinkwater voor dieren. Zodra uit onderzoek blijkt dat de waterkwaliteit voldoende is hersteld, informeren we hierover via deze liveblog 

Uitstel voor najaarsschouw in getroffen gebied 

Voor agrariërs, perceeleigenaren en bewoners die een brief hebben ontvangen over de najaarsschouw geldt dat zij hun sloten op dit moment nog niet hoeven te schonen. Voor de schouw wordt er uitstel verleend. Zodra de onderzoeksresultaten beschikbaar zijn en er meer duidelijkheid is over eventuele gevolgen voor de waterbodem, informeren wij hierover via deze liveblog.  

Update liveblog: 11 september

Bewonersavond

Tijdens de bewonersavond was er ruimte voor vragen, zorgen en het delen van ervaringen. De vragen die tijdens de bijeenkomst zijn gesteld, hebben we toegevoegd aan het Vraag & Antwoord in dit liveblog. 

Vragen waarvan de antwoorden nog ontbreken, vullen we zo spoedig mogelijk aan. Tijdens de avond is het initiatief voor een klankbordgroep besproken. Met de bewoners die zich hiervoor hebben aangemeld, willen we volgende week een eerste verkennend overleg plannen. Daarbij staan perspectief, waterkwaliteit en het vervolgproces centraal. Op dit moment blijft het dringende advies van kracht om geen gebruik te maken van het oppervlaktewater in dit gebied.

De presentatie die is gegeven op de bewonersavond staat onderaan deze pagina.

Update liveblog: 10 september 

Update persleidingbreuk Schellingwoude: waterkwaliteit laat herstel zien 

De situatie in het gebied dat is getroffen door de persleidingbreuk ter hoogte van Schellingwoude ontwikkelt zich positief. Uit metingen blijkt dat de waterkwaliteit op meerdere locaties verbetert en dat de zuurstofwaarden in het water zich herstellen. Tegelijkertijd blijven de betrokken partijen de situatie nauwlettend volgen en wordt op verschillende plekken in het gebied gemonitord. 

Verbetering zichtbaar in het gebied 

De gevolgen van de persleidingbreuk waren merkbaar in een gebied dat zich uitstrekt van Amsterdam-Noord via Zunderdorp en Ransdorp richting Monnickendam en de gemeente Waterland. 

De afgelopen dagen laten metingen een positieve ontwikkeling zien. De zuurstofwaarden herstellen zich en er zijn geen nieuwe meldingen meer ontvangen van dode vissen of vissen in nood. Ook de zichtbare gevolgen van de vervuiling nemen af. Op veel locaties trekken verkleuringen van het water en andere vervuilingssporen geleidelijk weg. 

Het herstel verloopt niet overal in hetzelfde tempo. Door verschillen in doorstroming en de inrichting van het watersysteem kunnen lokale verschillen in waterkwaliteit blijven bestaan. Daarom wordt de situatie per locatie beoordeeld. 

Monitoring en herstelwerkzaamheden 

Om de ontwikkeling van de waterkwaliteit te volgen, wordt het oppervlaktewater op meerdere locaties bemonsterd en onderzocht. Daarnaast blijven de eerder ingezette maatregelen, zoals beluchtingspompen en het aanvoeren van schoner water, bijdragen aan het herstel van het watersysteem. 

Waternet werkt ondertussen verder aan het herstel van de beschadigde persleiding. Het herstel van een leiding van deze omvang is technisch complex en vraagt meer tijd dan aanvankelijk werd verondersteld. De eerdergenoemde periode van twee tot drie dagen had betrekking op de afvoer van vervuild water uit delen van het watersysteem en niet op het herstel van de leiding zelf. Bovendien bleek in de eerste dagen dat zowel de omvang van de vervuiling als het getroffen gebied groter waren dan aanvankelijk werd aangenomen. 

Ook het onderzoek naar de oorzaak van de leidingbreuk loopt nog. Zodra hierover meer duidelijkheid bestaat, worden de uitkomsten gedeeld. 

Update liveblog: 4 september

Update persleidingbreuk: herstelwerkzaamheden en opruimactie volop gaande

Waternet werkt dag en nacht aan het herstel van de persleidingbreuk die in de nacht van 30 augustus is ontstaan. Het gaat om een breuk in een grote afvalwaterpersleiding met een diameter van ongeveer één meter. Om de afvoer van afvalwater te kunnen blijven garanderen, is direct een omleidingsroute ingericht. Rondom de persleiding is op dit moment geen gevaar voor de omgeving. Het herstel van de leiding is complex en zal naar verwachting minimaal twee weken duren. Ondertussen is ook een onderzoek gestart naar de oorzaak van de leidingbreuk.

Aanpak en gevolgen van de breuk

De gevolgen voor de waterkwaliteit en het waterleven zijn groot. Waternet betreurt het zeer dat de leidingbreuk heeft geleid tot vissterfte in het gebied. Medewerkers van Waternet en HHNK zijn dagelijks aan de slag om de dode vissen te verwijderen en het schoonmaken van het oppervlaktewater. Om deze werkzaamheden te versnellen, zijn extra mensen en materieel ingezet. HHNK ondersteunt met boten op het water en daarnaast is een gespecialiseerd aannemersbedrijf ingeschakeld om op meerdere locaties tegelijkertijd opruimwerkzaamheden uit te voeren. De verwachting is dat na het weekend overgeschakeld kan worden naar een gebiedsgerichte aanpak voor het opruimen op basis van meldingen uit de omgeving.

Maatregelen om de waterkwaliteit in het gebied te verbeteren

Tegelijkertijd worden maatregelen genomen om de waterkwaliteit te verbeteren. Door de recente regenval is vervuild water verder het gebied instroomt. Omdat het zuurstofniveau in verschillende sloten al laag was, heeft dit geleid tot extra vissterfte. Om het zuurstofgehalte in het water te verhogen heeft het hoogheemraadschap op meerdere strategische locaties beluchtingspompen geplaatst. Uit recente metingen blijkt dat de waterkwaliteit in delen van het getroffen gebied inmiddels verbetert, al blijft deze op sommige locaties nog onvoldoende.

Weersverwachting en aanpak

Het watersysteem in het gebied heeft vele kleine slootjes en watergangen en dat maakt de aanpak complex. Door de verwachte harde wind en neerslag vandaag en dit weekend, wordt de aanpak tijdelijk aangepast. Het overgebleven verdunde vervuilde water verplaatst zich via het Ransdorperdiep naar het noordoosten waar het ten zuiden van Monnickendam het Markermeer opgebracht wordt. Om de impact op de waterkwaliteit en de omgeving zo klein mogelijk te houden zijn er verschillende scenario’s uitgewerkt bij verandering van het weer. De huidige afvoerroute blijft zo lang mogelijk in gebruik. Daarnaast worden extra pompen ingezet om schoner water aan te voeren en het vervuilde water verder te verdunnen. 

Vanwege de ontwikkelingen is het dringende advies geen gebruik te maken van het oppervlaktewater in dit gebied. De ontwikkelingen volgen we nauwlettend en de betrokken partijen staan klaar om aanvullende maatregelen te nemen als dat nodig is.

Oorspronkelijk bericht 1 september

Gevolgen leidingbreuk merkbaar in waterkwaliteit Amsterdam-Noord

In de nacht van zaterdag op zondag is rond 02:00 uur ter hoogte van Schellingwoude een persleiding met afvalwater van Waternet gebroken. Door de breuk van deze leiding met een meter doorsnee stroomde een grote hoeveelheid rioolwater ons gebied binnen. Met name het zuurstofgehalte in het water daalde scherp, met onder andere vissterfte tot gevolg. 

Wat merken we ervan?

We zien grijs water, met daarop drijvend bruin/zwarte vlokken. Deze vlokken komen van de bodem van de sloten. Het dalende zuurstofgehalte zorgt helaas voor toenemende vissterfte; ook dat is zichtbaar. Het water was al relatief warm en warm water bevat minder zuurstof. Het regenwater koelt dit af, maar bevat van zichzelf geen zuurstof. Daarnaast is ook een lichte rioolgeur waarneembaar.

Wat doen we eraan?

Om het vuile water zo snel mogelijk uit ons gebied te krijgen, is zondag in afstemming met Rijkswaterstaat besloten gemaal De Poel bij Monnickendam uit te zetten om het water via gemaal Kadoelen naar het Noordzeekanaal te geleiden. Aan het einde van de middag constateerden onze medewerkers ter plekke dat de stroming volgens plan liep, dat de effecten voor de vissen zichtbaar waren, maar dat het nog twee à drie dagen duurt voordat het water via het Noordzeekanaal is afgevoerd.

In afstemming met de gemeente en Waternet is het advies om het water niet te gebruiken. We bemonsteren het slootwater in Amsterdam Noord en het buitengebied op verschillende plekken enkele malen per dag.

Aanpassing aanpak door neerslag

De regen van zondagnacht en maandagochtend, heeft ervoor gezorgd dat gemaal De Poel toch weer moest worden aangezet om wateroverlast te voorkomen. Het effect daarvan is dat het rioolwater wel verder verdunde, maar ook verder naar het noorden (Zunderdorp, Ransdorp) wordt verspreid. We blijven de waterkwaliteit meten via bemonstering op diverse plekken in het gebied.