Geef de natuur een kans op de oeverdijk

De oeverdijk is aangelegd binnen het project ‘versterking van de Markermeerdijken’. Op veel plekken langs het traject is de dijk zelf versterkt, maar bij Hoorn en Schardam is een oeverdijk aangelegd vóór de monumentale Westfriese Omringdijk, die daardoor niet is aangetast. De oeverdijk biedt ruimte aan een prachtig stadsstrand en een natuurgebied in ontwikkeling. 

Meer informatie over de Oeverdijk

Door de aanleg van de Markermeerdijken is er tijdelijk én permanent natuurgebied aangetast en verloren gegaan, zowel op land als op het water. Dat gaat om bijna 16 hectare van het Natuurnetwerk Nederland en het Natura2000 gebied. Die natuur wordt ‘teruggebracht’ op de oeverdijk en in het Tussenwater, ten zuiden van het Stadsstrand.  

Voldoende rust 

Er is ook een fietspad aangelegd op de oeverdijk. Links en rechts daarvan zijn diverse zaadmengsels ingezaaid die planten moeten voortbrengen, die op hun beurt insecten, vlinders en libellen aantrekken. Die planten, de bodem, het beschikbare voedsel en schuilmogelijkheden maken het gebied weer aantrekkelijk voor allerlei vogels die gewenst zijn. Dit alles gebeurt alleen als de planten tot ontwikkeling komen en er voldoende rust heerst. Want vogels nestelen en vestigen zich alleen als ze zich veilig voelen.  

Strikte regels  

Om die ontwikkeling een kans te geven, gelden er strikte regels op de oeverdijk. Alleen de paden zijn toegankelijk voor mensen en honden, die kort aangelijnd worden. Om zo te voorkomen dat planten worden vertrapt, en vogels verstoring ervaren. We streven naar een welig tierende planten en een thuis voor vogels.  

Complexe regels 

En over welke soorten gaat het dan? En wanneer gaat het goed genoeg? Daarvoor geldt een samenspel van complexe regels, waarbij zowel de structuur van het landschap als het aantal aanwezige soorten planten, vlinders, libellen en vogels tellen. Die soorten zijn allemaal gedefinieerd. Ze hoeven niet allemaal te verschijnen, maar van zowel de planten, libellen, vlinders en vogels moet wel een minimaal aantal soorten zich vestigen.  

Monitoring 

Hoeveel soorten er in het gebied aanwezig zijn en hoe zich dat ontwikkelt, wordt gemonitord door diverse organisaties. HHNK zelf telt de aanwezigheid van de plantensoorten, de Koninklijke Nederlandse Natuurvereniging Hoorn telt de vogels, Landschap Noord-Holland monitort de libellen en de vlinders.  

Kemphaan 

Inmiddels zijn er al vogels gesignaleerd die gevoelig zijn voor verstoring. Zo is de zeer zeldzame kemphaan hier rustend en foeragerend gesignaleerd. Ook de kievit, tureluur, kleine plevier en bondbekplevier zijn gezien en nestelen hier. Dat betekent dat het gebied in principe aantrekkelijk is voor deze soorten. In 2025 was het zuidelijke fietspad tijdens het broedseizoen nog gesloten; de kans dat de vogels terugkomen is het grootst als het rustig blijft.