HHNK draagt oude gemaal Eijerland over aan Stichting Waterrijke Perspectieven De Cocksdorp

Home > Waddenzeedijk Texel > Actueel > HHNK draagt oude gemaal Eijerland over aan Stichting Waterrijke Perspectieven De Cocksdorp

HHNK draagt oude gemaal Eijerland over aan Stichting Waterrijke Perspectieven De Cocksdorp

Het oude gemaal Eijerland in de Cockdorp op Texel (bouwjaar 1933) heeft tot en met 2018 dienstgedaan om het polderwater af te voeren. Als onderdeel van de dijkversterking Waddenzeedijk is in 2018 iets zuidelijker een nieuw gemaal gebouwd. Het oude gemaal heeft daarmee haar oorspronkelijke functie verloren. Vanwege de cultuurhistorische waarde is het gebouw op 17 september door Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) symbolisch overgedragen aan Stichting Waterrijke Perspectieven De Cocksdorp.

De Stichting heeft de intentie dat er vanuit het markante gebouw activiteiten worden georganiseerd. Met diverse natuurorganisaties is er contact die de ruimte als startpunt van de excursies willen gebruiken. Wil Homan, voorzitter van de Stichting: "Voor de bewoners van De Cocksdorp was het belangrijk het authentieke gebouwtje op een prachtige plaats, onder aan de dijk, te behouden. Het is fantastisch dat het is gelukt". Bestuurder van HHNK, Rob Veenman: "Het gemaal heeft er altijd voor gezorgd dat de Cocksdorpers droge voeten hebben gehouden. Ik ben dan ook blij dat het gemaal, nu die functie voor de Texelse gemeenschap niet meer nodig is, een andere en nieuwe maatschappelijke functie krijgt voor het dorp".

Geschiedenis van het gemaal

Eijerland was een eiland dat rond 1620 met een zanddijk aan de westkant van de huidige polder met Texel werd verbonden. Aan de Waddenzeekant ontstond een kweldergebied, het Buitenveld. Onder leiding van de Belgische reder De Cock is omstreeks 1830 rondom dit kweldergebied een 11 kilometer lange dijk aangelegd. In 1835 bouwde men eerst een stoomgemaal in een houten gebouw om het teveel aan water uit de polder naar zee te malen. Een bakstenen ontwerp met zadeldak verving in 1933 het houten onderkomen. De nieuwe motoren waren elektrisch aangedreven. Het voordeel van een elektromotor is de kortere opstarttijd en kleinere pompen, hierdoor volstond een kleiner gebouw. Vanaf 1982 werkte het gemaal geheel automatisch. De capaciteit was 149 m3 water per minuut. In 1995 realiseerde Staatsbosbeheer een vishevelpassage door de Waddenzeedijk om het voedselaanbod voor lepelaars in de Texelse polder te verbeteren. Omdat het gemaal niet meer voldeed aan de huidige veiligheidseisen van het moderne waterbeheer, is in 2017 gestart met de bouw van het nieuwe gemaal dat begin van dit jaar operationeel is.

Watererfgoed                                                                                                

In Noord-Holland is veel te zien uit het waterschapsverleden: oude poldermolens, gemalen, dijken en sluizen vertellen het verhaal over de strijd tegen het water. HHNK bezit vanuit zijn eeuwenoude verleden veel watererfgoed. Al die monumenten samen vormen het DNA van Noord-Holland en maken het waterverhaal zichtbaar en tastbaar.