Dinsdagmiddag 13 juli vond de lancering plaats van de totaal vernieuwde website van het dieselgemaal J. Leegwater in Alkmaar. Gebouwd in 1913 en nog altijd volledig operationeel.

Het dieselgemaal is uitgerust met een zogenaamde A-frame dieselmotor, fabricaat Werkspoor Amsterdam. De als een prehistorisch monster tuffende motor drijft een centrifugaalpomp aan, capaciteit 33 kuub per minuut. Het door architect Laurens Groen ontworpen gebouwtje staat aan de Cort van der Lindenkade in Alkmaar en bemaalde de polder Overdie en Achtermeer.

Het polderbestuur werd in 1912 geconfronteerd met het afbranden van de molen. Dat was in 1886 ook al het geval geweest. Er werd nu gekozen voor moderne techniek: een dieselgemaal van Werkspoor in Amsterdam! Molenaar Dirk Leegwater werd door Werkspoor opgeleid tot machinist. Na hem volgden zijn zoon Joop en kleinzoon Johannes (Hans) hem op.

De machinisten zagen hoe de polder veranderde in een grote woonwijk. Daarom nam de gemeente Alkmaar in 1962 het waterbeheer inclusief het gemaal over. De gemeente bouwde in 1988 een nieuw elektrisch gemaal naast de oude diesel. Streekhistoricus Johan Schilstra initieerde daarna de oprichting van een stichting voor het beheer van het dieselgemaal. Na de nodige verwikkelingen nam erfgoedstichting Adapt in 2019 het beheer van het gemaal over. Die begon met fris elan het ondertussen op de provinciale monumentenlijst geplaatste gemaal op de kaart te zetten.

De op 13 juli officieel door gedeputeerde Zita Pels gelanceerde totaal vernieuwde en zeer informatieve website is weer een stap voorwaarts. Meteen vond de officiële ondertekening plaats van een sponsorcontract met GP Groot Brandstoffen. Het gemaal draait nu op de fossielvrije olie. De Werkspoormotor ‘lust’ het graag en dit betekent een reductie van de CO2 uitstoot van maar liefst 90 procent.

Het spreekt vanzelf dat het hoogheemraadschap het gemaal weet te vinden bij zware neerslag. Twee jaar terug, op 11 oktober 2019, sprong het op het verzoek van het schap urenlang bij en maalde in die tijd 22.000 kuub weg.

Het gemaal is in principe iedere tweede zondag van de maand open voor het publiek. Meer info: https://dieselgemaalalkmaar.nl/ Ook een bezoek dubbel en dwars waard is het dieselgemaal Beetskoog in Oudendijk, bouwjaar 1910 en uitgerust met een motor van Brons uit Groningen. De gratis koffie staat klaar. http://gemaal-beetskoog.nl/

Opening dieselgemaal met gedeputeerde Zita Pels en links van haar Marion Leegwater-Buren, weduwe van de laatste machinist Hans Leegwater