Peilbeheer betekent het beheren van de waterstanden (hoogte van het waterpeil) én het zorgen voor een goede aan- en afvoer van water. Het richt zich met name op het bereiken en zo goed mogelijk beheren van één of meer waterpeilen binnen een bepaald gebied.
Noord-Holland ligt grotendeels onder de zeespiegel. Zonder vakkundig peilbeheer zouden onze steden, dorpen en polders onbewoonbaar zijn. Een goed waterpeil is onmisbaar voor wonen, recreatie, landbouw en industrie. Binnen ons gebied moeten veel verschillende waterpeilen worden aangehouden. Het gewenste waterpeil wordt voornamelijk bepaald door het gebruik van de grond en de functie die aan een gebied is toegekend. De waterpeilen worden vastgelegd in een peilbesluit na een zorgvuldige afweging van alle met het waterpeil gerelateerde belangen.
De na te streven waterpeilen worden formeel vastgelegd in een zogenaamd peilbesluit. In een peilbesluit worden waterstanden of bandbreedten waarbinnen waterstanden kunnen variëren vastgesteld. Bij het besluit hoort een kaart waarop de begrenzingen van de peilgebieden zijn aangegeven. Tot slot hoort er een toelichting op het besluit bij. Deze toelichting is een onderbouwing van het nieuwe peilbesluit waarin onderzoek en belangenafweging zijn beschreven.
Eens in de tien jaar beoordelen wij of het vastgestelde peil nog steeds het meest wenselijke peil is voor een peilgebied. Daarbij inventariseren we de functies in het betreffende gebied. Daarna wordt in overleg met belanghebbenden nagegaan of er bepaalde knelpunten of wensen zijn die veranderingen in het vastgestelde waterpeil noodzakelijk of wenselijk maken.
Wij vinden het belangrijk de gebruikers van het gebied al vroegtijdig te betrekken bij de totstandkoming van een nieuw peilbesluit. In gevallen waarbij er meerdere belangen spelen, kijken we in hoeverre de geldende regels en het beleid ruimte bieden voor aanpassingen. Soms zijn er meerdere oplossingen binnen één peilbesluit mogelijk. Ons bestuur weegt de diverse belangen af en kiest uiteindelijk welke optie verder wordt uitgewerkt tot een peilbesluit. Wij zijn tenslotte verantwoordelijk voor het waterbeheer. Vervolgens leggen we dit ontwerppeilbesluit aan het publiek voor, zonodig samen met een inrichtingsplan. Belanghebbenden en belangstellenden hebben dan zes weken de tijd om een schriftelijke of mondelinge zienswijze in te dienen. Dit wordt de inspraakperiode genoemd. Na beoordeling van de ingebrachte zienswijzen stelt ons algemeen bestuur het peilbesluit vast. Vanaf dan is het nieuwe geldende peilbesluit voor tien jaar geldig.
In de Waterwet is een artikel (7.14) over schadevergoeding opgenomen. Het is een algemeen schadeartikel dat betrekking heeft op het gehele waterbeheer, dus inclusief de mogelijke schade bij peilbesluiten. Het schadeartikel luidt als volgt: "Aan degene die als gevolg van de rechtmatige uitoefening van een taak of bevoegdheid in het kader van het waterbeheer schade lijdt of zal lijden, wordt op zijn verzoek door het betrokken bestuursorgaan een vergoeding toegekend, voor zover de schade redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort te blijven en voor zover de vergoeding niet of niet voldoende anderszins is verzekerd." Er moet sprake zijn van onevenredige schade. De maatregelen en besluiten die wij nemen, brengen naast het voordeel voor de samenleving, soms ook (tijdelijke) nadelen met zich mee. In veel gevallen staat daar geen vergoeding tegenover, omdat deze lasten tot het normaal maatschappelijk of ondernemersrisico behoren. Tegen een besluit omtrent het al dan niet toekennen van een schadevergoeding kunt u een bezwaarschrift bij ons indienen. Tegen de beslissing op bezwaar kan beroep worden ingesteld bij de Arrondissementsrechtbank (sector Bestuursrecht) te Haarlem en is hoger beroep mogelijk bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.
Een peilbesluit geeft de bewoners en gebruikers van een gebied duidelijkheid en zekerheid over de waterpeilen die wij nastreven. Toch is een peilbesluit geen afdwingbare norm. Wij spannen ons in om het peil zo goed mogelijk te beheren en te handhaven, maar er zijn omstandigheden te bedenken zoals tijdens extreme weersomstandigheden (te veel of juist te weinig neerslag) of bij calamiteiten, waarin het vastgestelde peil tijdelijk niet kan worden gehandhaafd. Juridisch gezien is een peilbesluit voor ons een inspanningsverplichting; wij zullen alles moeten doen wat in de gegeven omstandigheden mag worden verwacht om het in het peilbesluit neergelegde waterpeil zo goed mogelijk te handhaven.
Voor meer informatie over peilbesluiten, de planning of over de procedure kunt u contact met ons opnemen via het algemene telefoonnummer 0229-663 000 of stuur een e-mail naar info@hhnk.nl.
