Sidebar
Dijkversterking Edam-Amsterdam
Over vaatplanten, woelmuizen, roofkevers, steenbikkers en donderpadden
Dat er op en langs de Waterlandse Zeedijk rivierdonderpadden en ringslangen huizen weten de meeste mensen wel. Maar hoe zit het met de rest van het plantaardige en dierlijke leven? En hoe kunnen we dat leven bij de komende dijkversterking beschermen, ontzien, verplaatsen of misschien wel in kwaliteit verbeteren? Daarvoor heeft het hoogheemraadschap een studie laten doen. Het resultaat is te vinden in onderstaand rapport. In bijgaande presentatie vindt u de hoofdlijnen van het Flora en Faunaonderzoek.
Verkennende studie naar nieuwe variant: de oeverdijk
Vanwege de hoge kosten van de dijkversterkingen zoeken we samen met Rijk en provincie naar andere, minder kostbare oplossingen om de Markermeerdijk tussen Hoorn en Amsterdam te versterken zonder concessies te doen aan de veiligheid en de kwaliteit. Afgelopen maanden is gezamenlijk een quick scan gedaan waar een zogenoemde oeverdijk uit is gekomen als mogelijk kansrijk alternatief.
Binnenkort start daarom een verkennend onderzoek naar deze nieuwe manier van versterken. Het gaat om een geheel buitendijkse oplossing die wezenlijk anders is dan de buitendijkse alternatieven die al in de lopende MER-studies Hoorn-Edam en Edam-Amsterdam worden onderzocht. In de verkenning wordt dit nieuwe type brede zachte waterkering onderzocht die de waterkerende functie van de bestaande dijk overneemt. Ook wordt onderzocht voor welke delen van de dijk tussen Hoorn en Amsterdam een oeverdijk een mogelijk een oplossing is. Als de uitkomst van de verkenning positief is, zal een oeverdijk als extra variant in de lopende studies worden meegenomen. Uiteraard betrekken wij daar de omgeving bij. De lopende studies gaan voor zover als mogelijk wel gewoon door om extra vertraging te voorkomen. HHNK realiseert zich en betreurt dat de belanghebbenden door deze extra stap langer in onzekerheid zitten.
Inleiding
De stabiliteit van de Markermeerdijk tussen Edam en Amsterdam is onvoldoende en op sommige plaatsen is de dijk niet hoog genoeg. In totaal moet ongeveer 16 km dijk worden versterkt. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is gestart met een project dat moet leiden tot versterking van deze dijk.
De te versterken delen van de dijk zijn:
- de gehele dijk vanaf het kerkje van Durgerdam tot aan het kruispunt met de dijk naar Marken (N518);
- delen van de Katwouderzeedijk (Hooge dijk) in Katwoude;
- Noordeinde in Volendam tot Edam.
Stand van zaken
De problemen waarmee de dijk tussen Edam en Amsterdam te maken heeft, zijn niet overal dezelfde. Ook de ondergrond van de dijk verschilt per dijkgedeelte. En de omgeving waarin de dijk ligt is telkens weer anders. Dit alles vraagt om maatwerk.
In 2008 hebben we in een Startnotitie (pdf) voor de mer-procedure per dijksectie aangegeven welke problemen er zijn, en welke mogelijkheden voor dijkversterking we daarbij willen onderzoeken. Tot medio 2010 werken we de varianten, zoals genoemd in de Startnotitie, nader uit.
Ontwerpvoorschriften
Het duurt nog zeker tot medio 2010 voor de varianten van dijkversterking, waar uit gekozen kan worden, gereed zijn. Om risico’s zoveel mogelijk uit te sluiten zijn de ontwerpvoorschriften de afgelopen jaren strenger geworden. Om te voorkomen dat de nieuwe dijk onnodig hoog en breed wordt, steekt de projectorganisatie veel energie in het ontwerpen van een dijk met aanvaardbare afmetingen, die bovendien veilig en betaalbaar is. Daarover is ook overleg met het Rijk. Daarnaast is intensief grond- en laboratoriumonderzoek nodig, net als onderzoek naar nieuwe technieken in de vorm van wanden of palen in de dijk, die mogelijk gebruikt kunnen worden ter hoogte van de dorpen.
Nota Schetsontwerp: respect voor landschap, natuur en mensen
Eind 2009 is de Nota Schetsontwerp gereed gekomen. Hierin is te lezen welke unieke waarden de dijk heeft; waarden op het gebied van cultuurhistorie, beleving, natuur, recreatie en sport, infrastructuur en het wonen en werken. Met deze nota tonen we respect voor het verleden, het heden, maar ook voor de toekomst van de dijk. We willen er de technische mensen mee uitdagen om vanuit dit respect een dijk te ontwerpen die veilig en betaalbaar is.
- Inleiding (pdf)
- Ruimtelijke analyse: wat is er? (pdf)
- Ontwerpkader: wat willen we? (pdf)
- Varianten Edam-Volendam (pdf)
- Varianten Katwoude (pdf)
- Varianten Waterland (pdf)
- Varianten Amsterdam (pdf)
- Vervolg en bijlagen (pdf)
Bijeenkomsten
Medio 2010 weten we meer over de afmetingen die de dijk krijgt als hij versterkt is. Met deze wetenschap kunnen we de milieueffecten en de gevolgen voor de omgeving samen met die omgeving in kaart brengen. Hierover organiseren we bijeenkomsten, waarop u uw mening kunt laten horen. Ook de betrokken gemeenten en belangenorganisaties vragen we om hun mening. Mede op basis van al deze reacties stellen we eind 2010 het zogenaamde voorkeursalternatief op. Dat is de uiteindelijke manier waarop we de dijk gaan versterken. Eind 2010 neemt het bestuur van het hoogheemraadschap hierover een beslissing. Daarna werken we het voorkeursalternatief uit tot een gedetailleerd dijkversterkingsplan. Dit wordt ter inzage gelegd, waarna er inspraak mogelijk is.
Bijzondere plekken: Volendam en Kinselmeer
In veel opzichten is de dijk tussen Edam en Amsterdam bijzonder. Dat maakt hem ook ingewikkeld om te versterken. Twee plaatsen vragen nu al om extra aandacht: het Noordeinde van Volendam en het Kinselmeer. Hier hebben we inmiddels speciaal overleg met bewoners en belanghebbenden.
Volendam
Voor Volendam is de aanpak van het Noordeinde van het allergrootste belang. Wie aan de dijk komt, raakt het hart van de Volendammer. Er is al lang discussie in het dorp over de inrichting van het Noordeinde, en daar komt nu ook de onzekerheid van de dijkversterking bij.
In Volendam worden twee versterkingsvarianten onderzocht; buitendijks versterken of een constructie van wanden of palen in de bestaande dijk aanbrengen. De dijkversterking in Volendam kan een kans bieden om breed gedragen wensen over de toekomstige inrichting te verwezenlijken. Daarom is op initiatief van HHNK een klankbordgroep opgezet, waarin bewoners, bedrijven en de gemeente adviezen geven. Een eventuele verandering van de verkeerssituatie zou overigens met andere financiële bronnen als die van de dijkversterking gefinancierd moeten worden.
Kinselmeer
In Volendam, Uitdam en Durgerdam ligt een buitenwaartse dijkversterking of constructieve versterkingsoplossing voor de hand. Deze oplossingen zijn relatief duur. Binnenwaartse dijkversterking zou echter leiden tot totale sloop van de dijkwoningen in deze dorpen, waardoor het, afgezien nog van de daarmee gepaard gaande hoge extra kosten, om allerlei redenen geen reële oplossing is.
Bij het Kinselmeer ligt dat genuanceerder. Aan de binnenzijde staan recreatiewoningen, waarbij een binnenwaartse dijkversterking nog steeds reëel zou kunnen zijn. Toch is hier de buitenwaartse versterking nadrukkelijk in beeld. Voor een keuze tussen binnenwaartse en buitenwaartse dijkversterking moeten beide mogelijkheden scherp in beeld gebracht worden, alleen al vanwege de status van het Markermeer als Natura-2000-gebied in de Natuurbeschermingswet. Het maatschappelijk belang van de dijkversterking, van de verenigingen en van het Natura-2000-gebied speelt in de uiteindelijke keuze een hoofdrol. Met recreatie- en watersportverenigingen aan het Kinselmeer houden we extra overleg om de mogelijkheden en onmogelijkheden van de verschillende oplossingen voor dijkversterking in beeld te krijgen.
Evenementen en bereikbaarheid tijdens de uitvoering
De werkzaamheden aan de dijk zijn gepland vanaf 2012. Met tussenpozen zullen deze werkzaamheden in het totaal zo’n vijf jaar duren. Dat komt omdat er telkens een laag grond moet worden aangebracht die tijd moet krijgen om te ‘zetten’. Zo worden de te versterken gedeelten van de dijk laag voor laag opgebouwd. Dit heeft grote gevolgen voor de wegen en voor de bereikbaarheid van het gebied, ook als we materieel en grond over het water kunnen aanvoeren.
Bewoners, bedrijven en bezoekers moeten hun bestemming altijd kunnen bereiken. Voor publieksactiveiten en andere evenementen zal het gebied niet bereikbaar zijn tijdens het werk De ons bekende toeristische ondernemers en organisatoren in het gebied zijn hiervan per brief op de hoogte gebracht.
Overlast, schade en omzetverlies
Dijkversterking is een groot project en kan dus overlast en schade veroorzaken. Wij zijn verplicht maatregelen te treffen om deze te voorkomen. In een aantal gevallen vergoeden we schade. Voorafgaand aan de werkzaamheden neemt een onafhankelijk bureau nauwgezet de bouwkundige staat van gebouwen op. Zo kunnen we eventuele schade als gevolg van het werk goed in de gaten houden, kunnen we maatregelen treffen om verdere schade te voorkomen en zo kunnen gedupeerden hun rechten doen gelden. Als u schade of overlast voorziet of vreest, doet u er verstandig aan daarover tijdig met onze projectleider de heer Weijling contact op te nemen.
Ondernemers langs de dijk kunnen tijdens de werkzaamheden omzetverlies lijden. Voor deze gevallen hebben we een zogeheten nadeelcompensatieregeling. Een onafhankelijke commissie adviseert over de hoogte van de uiteindelijke schadevergoeding. Alleen daadwerkelijk geleden schade kan worden vergoed. Nadere informatie over nadeelcompensatie vindt u via de Folder nadeelcompensatie (pdf) .
Tijdschema
Medio 2010 weten we hoe de verschillende varianten voor dijkversterking zullen uitpakken. Daarna brengen we de milieueffecten en de gevolgen voor de omgeving in kaart en volgt nader overleg met betrokkenen en instanties om deze effecten verder te verduidelijken. Het verder uitwerken van een voorkeursalternatief, ofwel ons voorstel over de wijze van versterken van de dijk, moet wachten op de uitkomst van de verkenning naar de oeverdijk. Het gehele proces van dijkversterking loopt daardoor een nog onbekende vertraging op. Op zijn vroegst eind 2010 bekend hoe de verschillende varianten voor dijkversterking eruit zullen zien en welke effecten ze op de omgeving hebben. Bij alle varianten worden ook de kosten voor aanleg en onderhoud berekend. Het bestuur van het hoogheemraadschap spreekt zich daarna uit over een voorkeursalternatief. Het werk zelf zal op zijn vroegst in 2012 starten en ongeveer vijf jaar duren.
Meer weten?
Wij informeren u graag zo goed mogelijk over de plannen voor de dijkversterking. Dit doen we via nieuwsbrieven, persoonlijke gesprekken, informatiebijeenkomsten, presentaties voor gemeenteraden, verenigingen, wijkverenigingen en dergelijke. Via een projectgroep zijn de overheden in het gebied betrokken. Belangenorganisaties en bewonersverenigingen hebben zitting in een adviesgroep. Als er belangrijke ontwikkelingen zijn, informeren we de betrokken bewoners en bedrijven per nieuwsbrief. Via onderstaand adres kunt u zich op de verzendlijst laten plaatsen.
Heeft u nog vragen of wilt u toelichting over een bepaald onderwerp, aarzel dan niet om contact op te nemen met projectleider de heer Weijling van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Dit kan via telefoonnummer 0299 – 66 30 00, of e-mailadres dijkedamamsterdam@hhnk.nl.
Meer informatie
- Informatiebrief april 2010 (pdf)
Nieuwsbrief oktober 2009 (pdf) - Nieuwsbrief maart 2009 (pdf)
- Nieuwsbrief oktober 2008 (pdf)
- Presentatie - Probleem en mogelijke oplossingen (Powerpoint document)
