Het landelijke Luyendijkje is eigendom van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en ligt tussen extensief beheerde veenweiden en eeuwenoude riet- en graspercelen, onder meer van Staatsbosbeheer. Het Luyendijkje is onlangs helemaal opgeknapt en werd eind juni 2006 geopend door hoogheemraad Cees Mantel. In de Kwartaaluitgave van Landschap Noord-Holland (nr. 3, september 2006) werd deze route (pdf) uitgebreid beschreven door Johan Stuart.
Purmerland, parkeerplaatsje aan het begin van het fietspad ten zuiden van nieuwbouw Purmerend.
15 km (de route is eventueel ook te wandelen)
http://www.laagholland.nl/; www.landschapnoordholland.nl
Bij het volgen van de route kunt u gebruik maken van de knooppuntbewegwijzering met genummerde bordjes.U kunt een kaart downloaden van http://www.laagholland.nl/. In de herfst heeft de ANWB ook een gedrukte kaart in de handel.
RouteRij vanaf parkeerplaats Purmerland in oostelijke richting het fietspad op. Neem eerste brug linksaf, Ivoorkust, rechtsaf Zambezilaan, volg het fietspad onder rotonde door, Eufraatlaan, rechtsaf Gangeslaan. Bij flat rechtdoor, rechtsaf Noordhollandsch Kanaal, 31 volgen en Nelson Mandelabrug over. Bij knooppunt 31, route naar 23 volgen, in Ilpendam 21 volgen, vervolgens 15, 13, 14 en 32. Voor knooppunt 32 bent u terug bij de parkeerplaats. Let op, het pontje tussen Ilpendam en het Ilperveld vaart tot 21.00 uur en kost € 0,50 per persoon.
Bijzonderheden: Door de knooppuntbewegwijzering die in Nationaal Landschap Laag Holland is ingevoerd, is het mogelijk de route te verlengen. U rijdt van knooppunt tot knooppunt meestal langs de mooiste fietspaden.
De aanleiding om deze tocht uit te zetten waren de enthousiaste verhalen van projectleider Ton van der Lichte van Landschap Noord-Holland. Hij heeft zich ingespannen om het Luyendijkje, één van de leukste fietsweggetjes van Noord-Holland op te knappen. Maar voordat we bij dat Luyendijkje zijn, voert deze route u ook langs andere mooie punten.
U start in Groengebied Purmerland, een gebied dat de afronding vormt van de Vinex-wijk Weidevenne. Het geeft de mensen uit de wijk een heerlijk uitloopgebied, en het zegt ook ‘tot hier en niet verder’. Ook Landschap Noord-Holland is betrokken bij dit gebied met het beheer van het meest natuurlijke deel. De rustige delen zijn alleen lopend of varend te bereiken. Zonering heet dat. In 2006 wordt er nog gewerkt aan het doortrekken van het fietspad. Zodra dat klaar is, hoeft u de lus via de nieuwbouwwijk niet te maken en kunt u rechtdoor naar de Nelson Mandelabrug. Over de brug stoot je al snel op de Ringvaart van de Purmer. Een deel van de droogmakerij aan de overkant van de vaart is beplant met boomgaarden; koeien lopen in de diepste delen (bijna 4 meter). Altijd een fascinerend gezicht.
De Purmer viel in 1622 droog, tien jaar later dan de Beemster. De oevers van de ringvaart zijn hier en daar begroeid met brede rietkragen. Het beheer van een deel van deze rietkraag wordt gedaan door een vrijwilligersgroep. Zo wordt het bijzondere veenmosrietland behouden én de St. Jansvlinder waarvan de rups alleen groot wordt op moerasrolklaver. Over het fietspad loopt ook wel eens een ‘drinker’, de grote rups van de rietvink, een vlinder die officieel Philudoria potatoria heet. De rups gaat langs een rietstengel naar het water gaat om te drinken.
Al kronkelend komt u in Ilpendam, een bijzonder dorp. Het ontstond in de 12e eeuw bij de aanleg van een dam in het veenstroompje De Ilp of Dorre Ilp. Het land werd duizend jaar geleden min of meer dwars op dit soort veenstroompjes ontgonnen door het graven van sloten. Op een kaart is goed te zien dat het eeuwenoude slotenpatroon aan beide kanten van het Noordhollandsch Kanaal doorloopt. Na het pontje rijdt u dwars door het Ilperveld, eerst langs de Dorre Ilp, later langs de Molenzijl. Het is het hele jaar de moeite waard, maar alleen in het voorjaar en vroege zomer heel rijk aan weidevogels. Via het lintdorp Den Ilp en een stukje van Recreatiegebied Het Twiske komt u op het Luyendijkje. Oorspronkelijk liep dit dijkje veel verder naar het zuiden door. Delen zijn nog terug te vinden binnen Het Twiske. Het had natuurlijk ook een waterkerende functie. In 1916, na de doorbraak van de Waterlandse Zeedijk, hoopten de Oostzaners dat het Luyendijkje het Zuiderzeewater zou tegenhouden. Dat gebeurde niet en vrijwel heel de Zaanstreek liep onder.
Het landelijke Luyendijkje, eigendom van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, ligt tussen extensief beheerde veenweiden en eeuwenoude riet- en graspercelen, onder meer van Staatsbosbeheer. Het gebied was sterk verruigd doordat er werd geklepeld, een groffe manier van gras verwijderen. Strooisel en bagger uit de sloten bleven liggen. Na overleg met het Hoogheemraadschap kreeg het Landschap de opdracht het gebied een nieuwe start te geven en daarna natuurvriendelijk hooi- en rietlandbeheer toe te passen. Daarbij wordt een of twee keer per jaar gemaaid. Maaisel en bagger uit de sloten worden afgevoerd.
Het werk werd uitgevoerd door loonwerkers onder leiding van Landschap Noord-Holland. Onze Landschapsonderhoudsploegen gaan een groot deel van het beheer doen met lichte machines die het terrein geen schade toebrengen. De ruige begroeiing zal plaatsmaken voor bijvoorbeeld veenmos, zonnedauw, rietorchis en blauwe zegge. Langs de sloten zullen kleurige planten als gele lis, grote kattenstaart en watermunt groeien. Om het landelijke karakter te benadrukken zijn de ijzeren hekken vervangen door typisch Noord-Hollandse houten landhekken van milieuvriendelijk plato-hout. Ook is er een picknickmeubel van FSC-hardhout geplaatst. Op 29 juni werd het opgeknapte dijkje geopend door hoogheemraad Cees Mantel.
Na het dijkje voert de route langs een heerlijk fietspad dwars door de weilanden en net als u het gevoel hebt terecht te komen in een particuliere tuin, staat u op de weg in het lintdorp Purmerland. Vervolgens komt u al snel terug bij het startpunt vlakbij Weidevenne van Purmerend.
